Zuivel gezond of ongezond? Noodzakelijk voor bepaalde voedingsstoffen of eiwitten?

Zuivel

Voor specifieke voedingsstoffen hoef je het niet te doen. Alle voedingsstoffen die je in zuivel vindt, zoals calcium en vitamine B2, vind je ook in overvloed in groente en fruit. Het enige verschil is dat zuivel per definitie geen antioxidanten, vitamine C en vezels bevat. Maar wel grote hoeveelheden verzadigde vetten, gepasteuriseerde eiwitten, gehomogeniseerde vetten, steroïden, dioxinen, brandvertragende chemicaliën, PCB’s en hele kleine hoeveelheden groeihormonen [bron].

 

Melkvet bestaat voor 65% uit verzadigde vetten en er is sterk wetenschappelijk bewijs dat het vervangen van verzadigd vet door onverzadigd vet, zoals je vindt in planten, grote gezondheidswinst oplevert [bronnen].

 

 

Zuivel en het risico op prostaatkanker

Voor volwassen mannen en het spulletje daar beneden is het ook wel een risicootje. Een meta-analyse toont aan dat zuivel het risico op prostaatkanker vergroot [bron]. Deze resultaten zijn bevestigd door enkele cohortstudies [bron]. Een meta-analyse uit 2015 liet zien dat alle vormen van zuivel het risico op prostaatkanker vergroten, maar dat plantaardige bronnen, die ook hoog zijn in calcium, dat niet doen [bron].

 

 

Zuivel en het risico op Parkinson

Een andere meta-analyse, op basis van meer dan 300.000 mensen, vindt sterk bewijs voor een significant hoger risico op Parkinson door het eten en drinken van zuivel. Ieder glas melk per dag, of iedere 10 gram kaas, verhoogt de kans met 17% [bron]. Een plantaardig dieet zonder dierlijke producten laat daarentegen een significant lager risico zien [bron].

 

 

Zuivel en een slechte huid

Je huid lijkt ook niet gebaat bij zuivel. Een recente studie bevestigt het verband tussen zuivel en acne bij zowel volwassenen [bron] als pubers [bron]. Juist fruit en groenten blijken in grote hoeveelheden goed te zijn voor een mooie huid.

 

 

Foto precies een jaar geleden gemaakt tijdens het strandracen.

 

Hoe zit het met zuivel en sterke botten?

Een meta-analyse concludeert dat zuivel geen bescherming biedt tegen heupfracturen [bron]. Uit een recente cohortstudie onder 100.000 mannen en vrouwen, die bijna 20 jaar zijn gevolgd, komt naar voren dat zuivel juist een groter risico geeft op botbreuken [bron]. Daarnaast is uit onderzoek gebleken, dat zuivel de belangrijkste veroorzaker is van… het laten van scheten [bron)! Waarschijnlijk wordt dit veroorzaakt door de lactose in melk die wij vanaf ons vierde levensjaar nog maar moeilijk kunnen afbreken [bron). Heel veel mensen hebben dan ook last van melk of melkproducten of zijn er allergisch voor.

 

Gewone koemelk schadelijk voor kleine kinderen tot 1 jaar

Gewone koemelk is zelfs schadelijk voor kleine kinderen tot 1 jaar omdat de grote hoeveelheid eiwit de nieren veel te zwaar belast [bron]. Daarnaast kan koemelk een ijzertekort en uitdroging veroorzaken omdat koemelk geen ijzer bevat en veel te grote hoeveelheden calcium [bron]. De blokkade van ijzeropname telt ook voor volwassenen.

 

 

Gezondheidsvoordelen van verzadigde vetten?

Toch horen we sinds 2008 steeds vaker berichten over de zogenaamde positieve effecten van verzadigde vetten en de gezondheidsvoordelen van bijvoorbeeld roomboter. Melkvet, zoals roomboter, is van alle dierlijke vetten het meest cholesterolverhogend. Het bevat zelfs anderhalf keer zoveel verzadigd vet als spek [bron]. Aangezien een te hoog cholesterolgehalte in het bloed een belangrijke oorzaak is voor hartaanvallen, slikken meer dan twee miljoen Nederlanders dagelijks cholesterolverlagers [bron].

 

Strategie voor het omkeren van het slechte imago

Zuivel en een verslechterde gezondheid gingen dus even iets te vaak hand in hand. Ondertussen produceren Nederlandse koeien per jaar wel een half miljard kilo verzadigd vet [bron]. Daarom besloot de zuivelindustrie in 2008 dat er iets moest gebeuren. Het slechte imago werd onderkend en er werd een vergadering ingelast. Op die vergadering werd besloten: ‘to neutralize the negative impact of milkfat by regulators and medical professionals’ [bron]. Strategie: ons erop duizend en een manieren van overtuigen dat dierlijke producten 1. Normaal zijn om te eten en 2. Natuurlijk zijn om te eten en 3. Noodzakelijk zijn om te eten. Alle drie mythes. Echter, wel zeer succesvol voor de marketing van de zuivelmultinationals, samen goed voor de verkoop van meer dan 100 miljard per jaar aan melk, kaas, yoghurt, roomboter, vla, slagroom en roomijs [bron]. De ontstane twijfel is al voldoende. Sindsdien zijn er weer duizenden Nederlanders die met de beste bedoelingen hun brood ruim besmeren met roomboter.

 

 

Doubt is our product

De zuivelindustrie, volgen deze succesvolle ‘twijfel-zaai-strategie’ naar voorbeeld van de sigarettenindustrie. ´Doubt is our product´ (Twijfel is ons product).
Fabrikanten van sigaretten wisten al tientallen jaren dat hun producten gevaarlijk waren voor de gezondheid. Daarom huurden ze wetenschappers in om iedere studie die dit aantoonde, compleet te ontleden en aan te vallen op iedere mogelijke fout in de opzet van de studie of de conclusies.

 

 

Twijfel en verwarring bij medische professionals

De twijfel en verwarring die hierdoor ontstond bij medische professionals en het grote publiek zorgde ervoor dat het de tabaksindustrie lukte nog jarenlang, ook nadat al bekend was dat roken heel erg ongezond is, wetgeving en regulatie uit te stellen [bron]. Hetzelfde gebeurt nu in de zuivelindustrie waarvan we vaak al, zonder te overdrijven, ruim honderd jaar weten dat het ongezond is voor ons [bron].

 

 

Niet per se fraude of valsheid in geschrifte

De zuivelindustrie heeft daarom goede relaties met wetenschappers. De uitkomsten van dergelijk gesponsord onderzoek vallen vaak maar net iets gunstiger uit dan onafhankelijk onderzoek [bron]. Wetenschappers kunnen zo zonder probleem studies en publicaties leveren waar het imago van zuivel, vlees, vis of eieren mee kan worden opgekrikt. Dat is niet per se fraude of valsheid in geschrifte; een iets andere opzet van de studie of een iets optimistischer interpretatie van de uitkomsten kan al het verschil maken. Een, bijvoorbeeld door de zuivelindustrie betaalde, wetenschapper kan met goed fatsoen de vraag aan de orde stellen of brood belegd met roomboter wel slechter is dan brood met een laag chocoladepasta. Zo’n wetenschappelijk onderzoek wordt door een pr-bureau samengevat tot een persbericht met als titel ‘Roomboter toch heel gezond’. Zoiets is al snel groot nieuws. We willen namelijk heel graag ‘goede’ dingen horen over onze ‘slechte’ gewoontes.

 

 

De toekomst is plantaardig

Het leuke is: dankzij de snel toenemende kwaliteit van alternatieven, onderzoek aan topuniversiteiten, dikke investeringen en toenemende interesse onder consumenten zal de markt voor plantaardige alternatieven supersnel doorgroeien.

 

Het is voor onze collectieve gezondheid en het klimaat belangrijk dat zuivel heel snel als delicatesse wordt gezien, als luxeproduct een smaakmaker of nog beter als voeding voor kalfjes in plaats van als basisvoedsel. Hoe we dit bereiken? Te beginnen met het afschaffen van marktverstorende overheidssubsidies. Op die manier worden de bizar hoge kosten van zuivel zichtbaar. In 2013 keerde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling in 35 lidstaten 53 miljard uit aan subsidies voor de veehouderij waarvoor miljoenen aan zuivel.

 

 

Conclusie

Het laatste woord over zuivel zal nog niet gesproken zijn. Intussen kun je met gezond verstand zelf concluderen: melk is in de natuur áltijd voor zuigelingen en nóóit voor volwassenen. Dat volwassen mensen ook nog eens de melk van een andere soort drinken, een soort die vijfmaal zo groot worden als wij, is, op zijn minst bijzonder.

Meer hierover lees je in de boeken EET WIN-WIN & SUPERSNEL HERSTEL. Je bestelt ze hier.

 

Ps. Voor de liefhebbers hebben we nog een paar plekken vrij voor de workshop op zondagmiddag 23 februari aan de Vinkeveenseplassen. Informatie vind je hier.

 

Vrolijke groet, Janneke

 

DE WIN-WIN METHODE | VOOR WINNAARS | ZONDER VERLIEZERS

 

 

 

 

BRONNEN:

  • Mensink et al. Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials. J. Clin. Nutr. 2003
  • Katan et al. Effects of fats and fatty acids on blood lipids in humans: an overview. J. Clin. Nutr. 1994
  • Gebauer et al. Vaccenic acid and trans fatty acid isomers from partially hydrogenated oil both adversely affect LDL cholesterol: a double-blind, randomized controlled trial. Am. J. Clin. Nutr. 2015
  • Qin et al. Milk consumption is a risk factor for 
prostate cancer: meta-analysis of case-control studies. Nutr Cancer. 2004
  • Qin et al. Milk consumption is a risk factor for prostate cancer in Western countries: evidence from cohort studies. Asia Pac J Clin Nutr. 2007
  • Aune et al. Dairy products, calcium, and prostate cancer 
risk: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Am J Clin Nutr. 2015
  • Jiang et al. Dairy foods intake and risk of Parkinson’s disease: a dose- 
response meta-analysis of prospective cohort studies. Eur J Epidemiol. 2014
  • Arguin et al. Impact of adopting a vegan diet or a nolestra supplementation on plasma organochlorine concentrations: results from two pilot studies. Br J Nutr. 2010
  • Ulvestad et al. Acne and dairy products in adolescence: results from a Norwegian longitudinal study. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2017
  • Melnik. Diet in acne: further evidence for the role of nutrient signalling in acne pathogenesis. Acta Derm venerol 2012
  • Bischoff-Ferrari et al. Milk intake and risk of hip fracture in men and women: a meta-analysis of prospective cohort studies. J. Bone Miner. Res. 2011
  • Michaëlsson et al. Milk intake and risk of mortality and fractures 
in women and men: cohort studies. BMJ. 2014
  • Price et al. Flatulence—causes, relation to diet and remedies. 1988
  • Matthews et al. Systemic lactose intolerance: a new per- spective on an old problem. Postgrad Med J. 2005
  • Ziegler. Adverse effects of cow’s milk in infants. Nestle Nutr Workshop Ser Pediatr Program. 2007
  • Michaels, D. Doubt Is Their Product: How Industry’s Assault on Science Threatens Your Health. Oxford University Press. 2008.
  • Goozner. Review: Doubt is Their Product by David Michaels and Bending Science by Thomas O. McGarity and Wendy E. Wagner. New Scientist. 2008.
  • Erickson. Manufacturing Uncertainty. Chemical and Engineering News. 2008.
  • Carl F. Public Health: The Tobacco Strategy Entrenched. Science 2008.

5 reacties op “Zuivel gezond of ongezond? Noodzakelijk voor bepaalde voedingsstoffen of eiwitten?”

  1. Hallo Janneke,

    Dat melk zo slecht is wist ik niet. Dat koeienmelk voor het kalf is, dat zeg ik ook al heel lang tegen mensen.
    Ik zeg dan dat het wel heel merkwaardig is dat we melk drinken van een ander zoogdier. Mensen geven dan vrijwel nooit een reactie. Waarschijnlijk voelen ze ook wel aan dat het merkwaardig is en er terecht een groot vraagteken bij gezet mag worden.
    Kaas laten staan is wel minder. Ik eet graag af en toe een boterham met kaas. Moet opzoek naar een vervanging hiervan. Misschien “notenkaas” c.q. “notenpasta”.

      1. Hallo Janneke, bedankt voor je suggesties. Ik ga ze zeker opzoeken. Ik denk er over om zelf notenpasta te gaan maken door noten te pureren.

  2. Toch lees ik vaak tegenstrijdige berichten. Voor een leek is het moeilijk wat te geloven. Welke bronnen zijn betrouwbaar. Janneke ken je Majolein Dubbers ? Zij schrijft boeken over voeding en de invloed op onze hormonen. O.a. “het energieke vrouwen voedingskompas”. Zij schrijft ook dat het niet gezond is om melk te drinken en vooral transvetten te vermijden. Gezonde vetten (waaronder roomboter) zorgen voor een gezonde hormoon-huishouding. Zij vermeld ook bronnen. Ik kan je niet vragen om eens met haar contact op te nemen, maar wat zou het fijn zijn als er eens meer duidelijkheid komt over wat wel en niet te eten.

    Groetjes,
    Irma Maseland

    1. Hi Irma,

      Dank voor je reactie. Ik begrijp je verwarring heel goed. In hoofdstuk 1 van eet win-win leg ik tot in detail uit hoe die verwarring ontstaat. Dat heeft te maken met verschillende onderzoeksmethoden en de bewijskracht van verschillende onderzoeksmethoden. Bij de win-win methode maken we gebruik van breed erkende en valide studies, uitgevoerd onder grote groepen mensen, uit verschillende landen, gedurende lange tijdsbestekken en met gerandomiseerde – double blind – gecontroleerde proeven gepubliceerd in peer reviewed magazines. Dat zijn namelijk de onderzoeksmethoden met wetenschappelijk de meeste bewijskracht. Uit die onderzoeken komt naar voren dat je voor je gezondheid beter geen roomboter kunt eten. Ivm dierenleed en de gigantische druk op het klimaat is roomboter ook niet aan te bevelen. De boeken bestel je via: jannekevandermeulen.nl/boeken heeft Het geeft heel veel rust als je snapt hoe al die verwarring ontstaat.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Schrijf je nu in voor het aller gezondste leesvoer.

STOP. Dit supergezonde leesvoer is alleen voor vrolijke changemakers! Voor winnaars. Zonder dat anderen daarvoor hoeven te verliezen. Eerlijk zijn: ben jij klaar voor persoonlijke groei en ontwikkeling? Ben je 'ready for positive change'?

Het kan confronterend zijn. Maar je wordt er wel een nóg leuker mens van. 

Something went wrong. Please check your entries and try again.

Schrijf je nu in voor gezond leesvoer.

STOP. Dit super gezonde leesvoer is alleen voor vrolijke changemakers! Voor winnaars. Zonder dat anderen daarvoor hoeven te verliezen. Eerlijk zijn: ben jij klaar voor persoonlijke groei en ontwikkeling? Ben je 'ready for positive change'?

!
!
Something went wrong. Please check your entries and try again.
Scroll naar top